Openluchtmusea en molens: erfgoed buiten de Randstad

In een openluchtmuseum kijk je niet naar het verleden achter glas. Je loopt erdoorheen. Je ruikt het turfvuur, hoort de wieken kraken en bukt onder een lage deur. Deze plekken laten zien hoe gewone mensen in Nederland woonden en werkten, van de veenkoloniën tot de Zuiderzee.

1. Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem

Het grootste openluchtmuseum van het land. Huizen, boerderijen, molens en werkplaatsen uit alle provincies zijn hier opnieuw opgebouwd in een bosrijk park. In één dag loop je langs eeuwen dagelijks leven. Een historische tram brengt je van de ene kant van het terrein naar de andere. Meer over het Nederlands Openluchtmuseum

2. Zuiderzeemuseum, Enkhuizen

Hoe leefden de vissers en hun families rond de Zuiderzee, voordat de Afsluitdijk er lag? In het buitenmuseum loop je door een dorp aan het water, met huizen, straatjes en werkplaatsen uit plaatsen rond de oude binnenzee. Binnen vertelt het museum verder over het leven met en tegen het water. Meer over het Zuiderzeemuseum

3. Museum Schokland

Schokland was ooit een eiland in de Zuiderzee. De bewoners moesten het in 1859 verlaten, omdat het water te gevaarlijk werd. Nu ligt het als een lange verhoging midden in de Noordoostpolder. In 1995 was Schokland het eerste Nederlandse monument op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Naar de website van Museum Schokland

4. Museummolen Schermerhorn

Het land rond Schermerhorn was ooit een meer. In de zeventiende eeuw pompten tientallen molens het droog. In deze museummolen zie je hoe dat werkte, en hoe de molenaar met zijn gezin in de molen woonde. Wie ziet hoe klein die woonruimte was, kijkt daarna anders naar elke molen langs de weg. Naar de website van Museummolen Schermerhorn

5. Museummolen Blokweer, Kinderdijk

De molens van Kinderdijk staan sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst. Negentien molens langs het water, gebouwd om de polder droog te houden. In museummolen Blokweer zie je hoe een molenaarsgezin hier leefde, tussen het geraas van de wieken en het water van de Alblasserwaard. Naar de website van Kinderdijk

6. Openluchtmuseum Ellert en Brammert, Schoonoord

Dit Drentse museum is vernoemd naar twee reuzen uit een oude sage. Je ziet er plaggenhutten en eenvoudige woningen, en je krijgt een beeld van het harde leven van turfstekers en arme boeren op de heide. Klein, eerlijk en ver weg van de drukte. Naar de website van Ellert en Brammert

7. Openluchtmuseum Het Hoogeland, Warffum

In het Groningse Warffum vertelt Het Hoogeland over het leven op het Groninger platteland. Oude huizen en werkplaatsen laten zien hoe een dorp hier vroeger draaide. Combineer het met een fietstocht langs de wierden en kerkjes in de omgeving. Naar de website van Het Hoogeland

Meer in de buurt

Ook in Limburg en de Achterhoek staan kleine openluchtmusea, zoals Eynderhoof in Nederweert-Eind en het Achterhoeks Openluchtmuseum in Lievelde. En bijna elke regio heeft wel een molen die op vaste dagen open is. Kijk voor je gaat op de website van het museum of de molen, want veel kleine plekken zijn alleen in het seizoen open en draaien op vrijwilligers.

Lees ook