Skip to main content

Geschiedenis

Heksenwaag in Oudewater

Ga op de weegschaal waar ooit vermeende heksen hun onschuld bewezen, en neem je eigen certificaat mee naar huis.

Leeuweringerstraat 2, Oudewater

Musea in Utrecht

In de Heksenwaag in Oudewater stap je op een weegschaal uit 1482. Eeuwen geleden stonden hier mensen die van hekserij werden beschuldigd. Een heks zou zo licht zijn dat ze op een bezem kon vliegen, en een eerlijke weging kon dat weerleggen. Wie te zwaar bleek, kreeg een certificaat dat hij of zij geen heks was. Dat papier krijg jij na je weging ook. Op de bovenverdieping vertelt het museum over de heksenvervolging in Europa. Het is een klein museum met een verhaal dat lang blijft hangen.

Adres
Leeuweringerstraat 2, Oudewater
Soort museum
Geschiedenis
Gebouw
Waag uit 1482, rijksmonument
Museumkaart
Geldig
Voorrecht
In 1545 bevestigd door Karel V

Wat je ziet in de Heksenwaag

Het hart van de Heksenwaag is de originele weegschaal in de waagruimte beneden. Je gaat erop staan, de waagmeester bekijkt het gewicht en daarna krijg je een Certificaet van Weginghe mee. Boven ligt de tentoonstelling over de heksenvervolging in de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw. Met beeld en geluid hoor je hoe beschuldigingen ontstonden en hoe ze afliepen. De expositie ANDERS?! legt bovendien een lijn van uitsluiting toen naar uitsluiting nu. Voor kinderen is er een animatiefilm, een speelhoek en een speurtocht, zodat ook jonge bezoekers het verhaal meekrijgen.

Waarom de waag van Oudewater zo bijzonder was

De Heksenwaag werd in 1482 gebouwd als gewone goederenwaag, waar kaas, hennep en andere handelswaar werden gewogen. In 1545 kreeg Oudewater van keizer Karel V het voorrecht om officieel vast te stellen of iemand niet te licht was om een heks te zijn. Dat recht was uniek in Europa, en beschuldigden kregen hier een eerlijke kans om hun onschuld te bewijzen. Wie gewogen was, kreeg een certificaat, waarvoor wel betaald moest worden. Mensen reisden van ver om zo'n bewijs in handen te krijgen. Het gebouw is nu een rijksmonument en de Heksenwaag weegt nog altijd bezoekers.

Tips voor je bezoek aan de Heksenwaag

Je Museumkaart is geldig in de Heksenwaag. Het museum is niet het hele jaar op dezelfde dagen open, dus kijk vooraf op de website. Kom je met een groep van meer dan zes personen, mail dan eerst. Oudewater zelf is een klein vestingstadje met grachten en oude gevels, dus plan na de weging een wandeling. Wie meer wil zien in de regio, rijdt verder naar Woerden of IJsselstein. In het Stadsmuseum Woerden ontdek je de geschiedenis van een andere vestingstad in het Groene Hart. Meer ideeën vind je op de kaart met geschiedenismusea.

Veelgestelde vragen over de Heksenwaag

Kun je in de Heksenwaag gewogen worden?
Ja, je kunt op de originele weegschaal uit 1482 gaan staan en krijgt daarna een certificaat van weging mee.
Waarom werden heksen gewogen in Oudewater?
Men dacht dat heksen extreem licht waren. In Oudewater kon een eerlijke weging aantonen dat iemand te zwaar was om een heks te zijn.
Wat is het Certificaet van Weginghe?
Dat is het bewijs dat iemand na een eerlijke weging niet te licht was om een heks te zijn. Bezoekers krijgen het nog altijd na hun weging.
Kun je met de Museumkaart naar de Heksenwaag?
Ja, de Museumkaart is geldig in de Heksenwaag. Benieuwd hoe de Museumkaart werkt? Dat lees je in onze uitleg.
Is de Heksenwaag leuk voor kinderen?
Ja. Kinderen laten zich wegen en er is een animatiefilm, een speelhoek en een speurtocht.

Plan je bezoek

Tickets voor musea en attracties in Utrecht vind je bij onze ticketpartner Tiqets.

Musea in Utrecht

Lees ook