De Lakenhal in Leiden

De Lakenhal staat aan de Oude Singel in een classicistisch stadspaleis uit 1640. Waar ooit het Leidse laken werd gekeurd, hangt nu kunst van Lucas van Leyden, Rembrandt en Jan Steen. Je loopt van een drieluik uit de zestiende eeuw naar abstract werk van Theo van Doesburg en foto's van Erwin Olaf. Tussendoor hoor je het verhaal van de stad, van het beleg van 1574 tot de lakenhandel die Leiden welvarend maakte. Zo is het kunstmuseum en stadsmuseum tegelijk. Hieronder lees je wat je in De Lakenhal ziet, waar het gebouw vandaan komt en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in De Lakenhal

Het pronkstuk van het museum is het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden, een groot drieluik uit 1526 en 1527. Daarnaast wacht een verrassing: de Brillenverkoper, het vroegst bekende schilderij van Rembrandt, die in Leiden werd geboren. Hij was toen ongeveer achttien jaar oud. Ook Jan Steen, een andere Leidenaar, is in de collectie vertegenwoordigd. Daar houdt het niet op bij de oude meesters. Contra-compositie VII van Theo van Doesburg laat zien hoe De Stijl de schilderkunst opschudde, en werk van Jan Wolkers, Claudy Jongstra en Erwin Olaf brengt je tot in deze eeuw. Alles is verdeeld over zeven collectiepresentaties die samen het verleden van de stad vertellen, aangevuld met wisselende tentoonstellingen.

Van keurhal tot museum

Het gebouw is het eerste dat je ziet, en het vertelt zelf al een verhaal. In 1639 besloot het stadsbestuur tot de bouw van een Laecken-Halle naar ontwerp van Arent van 's-Gravesande. In augustus 1641 ging de hal open. Hier werd Leids laken op kwaliteit gekeurd en voorzien van een lakenloodje, een klein loden zegel als bewijs van goedkeuring. In 1820 verloor het gebouw die functie, en op 1 mei 1874 opende het als museum. Van 2016 tot 2019 was het dicht voor een grondige restauratie en uitbreiding. Julian Harrap Architects uit Londen restaureerde het oude deel, Happel Cornelisse Verhoeven Architecten uit Rotterdam ontwierp de uitbreiding.

Leiden in 1574 en zeven eeuwen laken

Wie hier rondloopt, krijgt er een flink stuk stadsgeschiedenis bij. Twee verhalen staan centraal. Het eerste gaat over het beleg en ontzet van Leiden in 1574, toen de stad lang was ingesloten. Erwin Olaf maakte er in 2011 een fotowerk over: Liberty, over pest en honger tijdens het beleg. Het tweede verhaal heet Zeven eeuwen Leids laken en laat zien hoe wollen stof de stad rijk maakte. In de Staalmeesterskamer hangen schilderijen van Isaac van Swanenburg, en ook de glas-in-loodramen van Willem Thibaut horen bij de stadscollectie. Wil je daarna verder met de geschiedenis van de stad, dan ligt Rijksmuseum Boerhaave op loopafstand, met vijf eeuwen Leidse wetenschap.

Tips voor je bezoek aan De Lakenhal

Met een Museumkaart kom je gratis binnen, en bezoekers tot en met 17 jaar betalen ook niets. Volgens het museum is een online ticket of reservering niet nodig om zeker te zijn van toegang, dus je kunt ook spontaan langsgaan. Het museum ligt op loopafstand van station Leiden Centraal, aan de singel rond de binnenstad. Trek er genoeg tijd voor uit: zeven collectiepresentaties en de wisselende tentoonstellingen vullen makkelijk een middag. Begin bij het Laatste Oordeel en de vroege Rembrandt, en bewaar de moderne zalen voor daarna. Leiden heeft meer musea dicht bij elkaar. Op de kaart met kunstmusea zie je wat er nog meer in de buurt ligt.

Veelgestelde vragen over De Lakenhal

Lees ook