Museum Den Bosch: Van Gogh, design en de stad van Bosch

Wie een museum Den Bosch zoekt, komt vroeg of laat uit in het Museumkwartier aan de Verwersstraat. Daar liggen Het Noordbrabants Museum en het Design Museum Den Bosch naast elkaar, verbonden door een gang. Jheronimus Bosch woonde en werkte in deze stad en was lid van een broederschap die nog altijd bestaat. Hun huis aan de Hinthamerstraat is nu een museum. In 1629 veroverde het Staatse leger de stad na een beleg, en dat verhaal beleef je in het oude Kruithuis. Vlak bij de Sint-Jan vind je bovendien een museum over één Bossche schildersfamilie. Hieronder lees je wat je in 's-Hertogenbosch goed combineert.

Het Noordbrabants Museum zit in het Gouvernement, de voormalige ambtswoning van de gouverneur, met een achttiende-eeuwse gevel van zandsteen. Je ziet er werk van Vincent van Gogh uit zijn jaren in Nuenen, schilderijen uit de kring van Jheronimus Bosch en werk van de Brueghels. Ook kunstenaars uit Brabant van na 1925 krijgen een ruime plek. Via een gang loop je zo door naar het Design Museum Den Bosch. Dat museum begon als stedelijk museum met een sterke collectie keramiek en sieraden. Sinds 2018 draagt het de huidige naam en kijkt het vooral naar wat design betekent voor de samenleving. Samen vullen de twee musea makkelijk een hele ochtend.

Jheronimus Bosch was lid van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap, opgericht in 1318. Sinds 1484 heeft de broederschap haar huis aan de Hinthamerstraat, het Zwanenbroedershuis. Binnen zie je beeldnissen van een Maria-altaar uit de vijftiende eeuw, koorboeken vol renaissancemuziek en tinnen drinkkruiken met de wapens van leden, onder wie Willem van Oranje. Een paar straten verder, in de Choorstraat bij de Sint-Janskathedraal, ligt Museum Slager. Daar hangt werk van drie generaties van één Bossche schildersfamilie, te beginnen bij Petrus Marinus Slager. Het museum is klein en persoonlijk, en juist daarom de moeite waard.

In 1629 belegerden Staatse troepen de stad en namen haar in. Museum Kruithuis aan de Citadellaan vertelt dat verhaal in het laatste kruithuis uit de Tachtigjarige Oorlog dat Nederland nog heeft. Je hoort er niet alleen de veroveraars. Dagboekfragmenten en persoonlijke verhalen laten ook zien wat het beleg betekende voor de katholieke inwoners, die daarna jarenlang werden beperkt in hun geloof. Water speelt in het hele verhaal een hoofdrol. Waar je de Tachtigjarige Oorlog in Den Bosch verder nog in de stad terugziet, lees je in een apart verhaal. Iets buiten de stad, in Vught, ligt Nationaal Monument Kamp Vught. In 1943 en 1944 was dit een concentratiekamp van de SS. In de vaste tentoonstelling volg je persoonlijke verhalen van gevangenen, en je bezoekt de laatste originele barak. Trek er gerust een halve dag voor uit.

Vanaf het station loop je door de binnenstad naar het Museumkwartier aan de Verwersstraat. Begin bij Het Noordbrabants Museum en neem de gang naar het Design Museum. Lunch in de binnenstad en loop daarna via de Sint-Jan naar Museum Slager in de Choorstraat. Het Zwanenbroedershuis ligt om de hoek aan de Hinthamerstraat. Wie na het museum Den Bosch vanaf het water wil zien, stapt in een boot op de Binnendieze, de rivier die deels onder de huizen door stroomt. Museum Kruithuis en Kamp Vught bewaar je voor een tweede dag, of je pakt de fiets. Zo zie je in twee dagen de hele geschiedenis van de stad, van Bosch tot de bevrijding.

Alle musea in 's-Hertogenbosch op alfabet. Vught en de rest van de regio vind je op de kaart.

• Design Museum Den BoschModern
• Het Noordbrabants MuseumKunst
• Museum KruithuisGeschiedenis
• Museum SlagerKunst
• ZwanenbroedershuisGeschiedenis