Atlantikwall Museum in Noordwijk

Het Atlantikwall Museum ligt in de duinen van Noordwijk aan Zee, zo'n vijfhonderd meter ten noorden van de vuurtoren. Boven de grond zie je weinig meer dan een dak en een deur. Daaronder ligt de commandobunker van Batterie Noordwijk, een kustbatterij die de Duitse marine vanaf eind 1940 in de duinen aanlegde. Je loopt over trappen door drie verdiepingen, waar ooit richting en afstand voor de kanonnen werden berekend. Met een gids ga je verder, door tunnels naar munitiebunkers. Vrijwilligers maken het complex sinds 2004 weer toegankelijk. Hieronder lees je wat je ziet en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in het Atlantikwall Museum

Het hart van het museum is bunker S414, de vuurleidingspost van de batterij. In dit bouwwerk van ruim 1.800 kubieke meter beton werkten de mannen die de vier kanonnen van 15,5 centimeter aanstuurden. Je verkent de bunker zelfstandig met een audiotour, en voor kinderen is er een eigen versie. Wie meer wil zien, boekt een rondleiding door de tunnels. Afhankelijk van het seizoen gaat die door de zuidelijke of de noordelijke gang. Je ziet hoe gangen met een smalspoor de munitiebunkers met de geschutsbunkers verbonden. Zo krijg je een beeld van het leven onder de grond en van de manier waarop de Duitsers de Europese kust tot een vesting maakten.

Batterie Noordwijk: van kustbatterij tot speelplek

Batterie Noordwijk telde ruim tachtig bouwwerken, van houten douchebarakken tot bunkers met muren van drie meter dik. Er waren ongeveer 180 militairen gelegerd. Voor hen lag er zelfs een betonnen zwembad, want het strand was vanaf 1942 verboden terrein. Na de bevrijding werden de kanonnen onklaar gemaakt en in 1946 als schroot afgevoerd. Het terrein ging open voor publiek en de bunkers werden een geliefde speelplek voor Noordwijkse kinderen. In het zwembad leerden veel inwoners nog jarenlang zwemmen. Begin jaren zeventig gingen de bunkers dicht en verdwenen ze onder het zand. Pas sinds de opening van het museum komt de batterij weer langzaam boven.

Atlantikwall Museum en Museum Engelandvaarders

In hetzelfde bunkercomplex ligt nog een museum. Een van de munitiebunkers van de batterij huisvest het Museum Engelandvaarders. Tijdens de Koude Oorlog liet de overheid die bunker ombouwen tot opslag voor kunstschatten van Museum Volkenkunde in Leiden. Van 2004 tot oktober 2014 zat het Atlantikwall Museum er zelf, daarna verhuisde het naar de grotere ruimte in hetzelfde complex. De twee musea vertellen elk een andere kant van de oorlog aan deze kust: hier de Duitse verdediging tegen een invasie, daar de Nederlanders die juist over zee naar Engeland ontsnapten. Je loopt in een paar minuten van het ene naar het andere museum.

Tips voor je bezoek aan het Atlantikwall Museum

Het museum is niet elke week open en volgt een seizoensrooster met meer dagen in de zomer, dus kijk vooraf op de website. Koop je kaartje online, dan heb je zeker een plek bij de rondleiding. Zorg dat je een kwartier voor de start aanwezig bent. Parkeren vlak bij het museum is lastig; parkeer bijvoorbeeld bij Wantveld, ongeveer vijf minuten lopen. Bussen uit Leiden en Haarlem stoppen bij het Vuurtorenplein. In de bunker is geen toilet, maar bezoekers mogen gratis gebruikmaken van het toilet bij Museum Engelandvaarders. Honden mogen niet mee. Meer plekken over deze periode vind je op de kaart met geschiedenismusea.

Veelgestelde vragen over het Atlantikwall Museum

Lees ook