Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden

Het Fries Landbouwmuseum ligt aan de zuidrand van Leeuwarden, bij Goutum, in een monumentale boerderij uit 1909. Je stapt er binnen in het leven van Friese boeren door de eeuwen heen. In de stal staat een Allis Chalmers tractor, verderop een karnton en een tegeltableau met een koe. Een geprepareerd Fries paard vertelt hoe dit ras de wereld over ging. Aan de muur hangen landschappen en boerentaferelen van Friese schilders. Het museum bestaat al meer dan honderd jaar en verhuisde in 2018 naar deze boerderij. Hieronder lees je wat je ziet en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in het Fries Landbouwmuseum

De vaste presentatie volgt de onderdelen van het boerenbedrijf: akkerbouw, veeteelt, zuivel en mechanisatie, en de boerderij als deel van landschap en cultuur. In totaal zijn er ongeveer 750 objecten te zien. Bij akkerbouw staat een Allis Chalmers tractor, bij zuivel onder meer een karnton. De wereld van het Friese paard draait om Keje uit Kilewier, een geprepareerd Fries paard, en om de vraag hoe dit ras zich over de wereld verspreidde. Films laten zien hoe het werk vroeger ging. Daarnaast is er een kunstcollectie met werk van Ids Wiersma en Tjerk Bottema, en landschapsschilderingen van Aldert van der Poort uit 1805 van ongeveer tien meter breed.

Een boerderij die tegen ziekte werd ontworpen

Het pronkstuk is de boerderij zelf. Architect W.C. de Groot ontwierp haar in 1909 in opdracht van het St. Anthony Gasthuis, de eigenaar van de grond. Het is een gelede boerderij, heel anders dan de gebruikelijke Friese kop-hals-rompboerderijen en stelpen. Aan het eind van de negentiende eeuw stierf veel vee aan tuberculose, en onderzoek wees uit dat de Friese stal ongezond was en het drinkwater vaak slecht. Dat zie je terug in het ontwerp: een stal naar Hollands model voor vijftig melkkoeien, met aparte ruimtes voor jongvee en paarden en een ziekenkamer voor dieren. In het woonhuis zie je art-deco-elementen en drie achttiende-eeuwse tegeltableaus uit Makkum.

Honderd jaar Fries Landbouwmuseum

Het museum werd in 1925 opgericht en trok daarna langs Oentsjerk, Eksmoarre en Earnewâld, tot het in 2018 in Leeuwarden neerstreek. In 2021 fuseerde het met het Nationaal Veeteelt Museum, waardoor de geschiedenis van de veefokkerij erbij kwam. Met een grote nalatenschap is het museum flink vernieuwd en kreeg het een zaal voor wisselende exposities, lezingen en educatie. De hele collectie telt bijna 50.000 objecten, beelddragers en documenten, waaronder zo'n 35.000 foto's en dia's. Wat niet op zaal staat, ligt in het Kolleksje Sintrum Fryslân. Het documentatiecentrum kun je op afspraak raadplegen, handig als je zelf iets over een Friese boerderij of familie zoekt.

Tips voor je bezoek aan het Fries Landbouwmuseum

Je Museumkaart is hier geldig. Kinderen kunnen een speurtocht doen en leren onder meer hoe je een koe melkt, dus het is een goede plek voor een middag met het gezin. Meer ideeën voor zo'n dag vind je bij musea met kinderen. Het museum is bereikbaar met de fiets, de auto en het openbaar vervoer. Rondom de boerderij wordt de nieuwe woonwijk Middelsee gebouwd, wat soms wat hinder geeft onderweg. In de foyer zit een museumwinkel. Combineer je bezoek met de binnenstad, waar het Fries Museum je meeneemt in de bredere geschiedenis van Fryslân.

Veelgestelde vragen over het Fries Landbouwmuseum

Lees ook