Gemeenlandshuis in Amsterdam

Het Gemeenlandshuis staat aan de Diemerzeedijk 27, aan de oostkant van Amsterdam, omringd door water. Het werd rond 1727 gebouwd voor het Hoogheemraadschap van den Zeeburg en Diemerdijk, dat de dijk tussen Amsterdam en Muiden bewaakte. Dijkgraven en heemraden vergaderden en dineerden hier ruim twee eeuwen lang. In de hal kijk je omhoog naar stucwerk met Neptunus in een zegekar, getrokken door zeepaarden. Het huis rust op 224 houten palen. Sinds 2008 is het in handen van Vereniging Hendrick de Keyser. Hieronder lees je wat je ziet en hoe je een bezoek plant.

Wat je ziet in het Gemeenlandshuis

Vrijwilligers leiden je rond door het Gemeenlandshuis, met souterrain, bel-etage, eerste verdieping en zolder. Het pronkstuk is de hal met rijk stucwerk van Christiaan Wittenbeeker in Lodewijk XIV-stijl. Neptunus rijdt er in een zegekar, getrokken door zeepaarden: een passend beeld voor een huis dat het land tegen de zee moest beschermen. Links en rechts van de hal liggen ontvangstkamers met grote schouwen en wapenschilden van de aangesloten districten, dijkgraven en ingelanden. De trap is van Pieter le Normand. Let ook op de bronzen klok uit 1745, die werd geluid als er een dijkdoorbraak dreigde. Vanuit de kamers kijk je uit over het water rondom.

De dijk, de zee en een spottende gevel

Het hoogheemraadschap had in het Gemeenlandshuis ruim twee eeuwen zijn zetel en zorgde voor de Zuiderzeedijk tussen Amsterdam en Muiden. Op de voorgevel staat een Latijnse tekst over het beschermen van het land tegen de zee, verwerkt in een chronogram. Menig Amsterdammer gaf er een eigen, spottende lezing aan. In de linker zijgevel zit een wapensteen van het eerdere gemeenlandshuis uit 1609, toen een herberg met de naam Daer de Jaeger Uuythangt. In de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse luchtmacht het pand. Later raakte het ernstig verwaarloosd, tot Vereniging Hendrick de Keyser het in 2008 overnam en liet restaureren. Achter het huis staan nog een stal en een koetshuis.

Tips voor je bezoek aan het Gemeenlandshuis

Het Gemeenlandshuis is geen museum dat elke dag open is. Het pand wordt ook verhuurd voor vergaderingen en ontvangsten en gaat op vaste momenten open voor publiek. Kijk daarom altijd vooraf op de website wanneer je terecht kunt en of je een tijdslot moet boeken. Het huis ligt aan de rand van het Diemerpark, dus een bezoek combineer je goed met een wandeling of fietstocht. Vanuit de Indische Buurt loop je via het Flevopark, langs het Amsterdam-Rijnkanaal en over de Nesciobrug naar de dijk. Vanuit de tuin en de steiger aan het kanaal zie je het huis zoals het vroeger lag. Meer historische plekken vind je op de kaart met erfgoedmusea.

Veelgestelde vragen over het Gemeenlandshuis

Lees ook