Pijpenkabinet in Amsterdam

Het Pijpenkabinet zit in een grachtenhuis uit 1670 aan de Prinsengracht en draait om één onderwerp: de pijp en het roken door de eeuwen heen. Achter de voordeur vind je kleipijpen uit Gouda, versierde pijpen uit andere Europese landen en pijpen uit Afrika, Azië en Amerika. Het historische interieur van het huis vormt het decor. Elke bezoeker wordt persoonlijk ontvangen en krijgt een rondleiding op maat. Daardoor voelt een bezoek meer als een kennismaking dan als een rondje langs vitrines. In het Engels heet het museum Amsterdam Pipe Museum.

Wat je ziet in het Pijpenkabinet

De collectie telt meer dan 25.000 objecten, waarvan er ruim 2.000 te zien zijn. Het museum noemt zichzelf de grootste verzameling rookgerei ter wereld. Het zwaartepunt ligt bij Nederlandse kleipijpen, vooral uit Gouda, de stad die eeuwenlang bekendstond om zijn pijpenmakers. Daarnaast zie je pijpen uit de rest van Europa en uit culturen elders in de wereld, van het Amerika van voor Columbus tot Afrika en Azië. Tussen de pijpen staan voorwerpen die met tabak en roken te maken hebben. Ook het ambacht krijgt aandacht, met gereedschap zoals de werkbank en droogplanken van een pijpenmaker. Zo zie je niet alleen het eindproduct, maar ook hoe een kleipijp gemaakt werd.

Van een beerput naar de Prinsengracht

Het Pijpenkabinet begon met een vondst. In de late zomer van 1969 werd aan de Keizersgracht een beerput opgegraven vol afval uit een zeventiende-eeuwse herberg, met daarin veel kleipijpen. Amateurarcheoloog Don Duco raakte gefascineerd en dook de archieven in. In 1975 liet hij voor het eerst zo'n vierhonderd pijpen zien, in een kamer achter een galerie aan het Frederiksplein. Van 1982 tot 1995 zat het museum in Leiden, in het poortgebouw van Hof Meermansburg. In 1989 kwam de collectie onder beheer van een stichting en kreeg ze van het ministerie de status van nationale referentiecollectie. In 1995 verhuisde het museum naar het huidige pand aan de Prinsengracht.

Tips voor je bezoek aan het Pijpenkabinet

Omdat iedereen een rondleiding krijgt, boek je je bezoek vooraf online. Met de Museumkaart kom je binnen, al betaal je wel een toeslag. Het huis heeft steile trappen en geen lift, dus het is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers. In het souterrain van het Pijpenkabinet zit de museumwinkel met pijpen, boeken en cadeaus, en daar kun je ook terecht voor reparatie van je eigen pijp. Het museum krijgt geen subsidie en draait op bezoekers, giften en vrijwilligers. Het pand ligt op loopafstand van het Rijksmuseum, dus je combineert het makkelijk met een dag rond het Museumplein. Meer bijzondere collecties in oude panden vind je op de kaart met erfgoedmusea.

Veelgestelde vragen over het Pijpenkabinet

Lees ook