Sonnenborgh museum en sterrenwacht in Utrecht

Sonnenborgh ligt aan de singel van Utrecht, op een bastion dat keizer Karel V in de zestiende eeuw liet bouwen. Bovenop staan de koepels van een sterrenwacht uit de negentiende eeuw. Achter de dikke muren zoek je naar plekken waar ooit kanonnen stonden. Daarna klim je de trappen op naar de telescopen. Bij helder weer zie je zonnevlekken, en op sterrenkijkavonden planeten en sterren. Er zijn tentoonstellingen over het gebouw, de sterren en het weer. Hier werd ook het KNMI opgericht, lang voordat het naar De Bilt verhuisde.

Wat je ziet in Sonnenborgh

Het museum combineert drie verhalen: het bastion, de sterren en het weer. In de vestingwerken zie je hoe dik de muren zijn en waar het geschut stond. Boven in de koepels staan de telescopen, en met de zonnetelescoop bekijk je bij helder weer zonnevlekken en gaswolken op het oppervlak van de zon. In de Meridiaanzaal staat een telescoop die langs de meridiaan wijst, waarmee vroeger de tijd werd bepaald. Je kunt zelf een telescoop richten, een zwart gat onderzoeken en een weerbericht maken. Een tabletgids vertelt over de wetenschappers die hier werkten, en in het planetarium maak je een reis door het heelal.

Van bastion tot sterrenwacht

Karel V liet tussen 1544 en 1558 vier stenen bastions bouwen langs de Utrechtse stadsgracht. Sonnenborgh kwam in 1552 in gebruik. Bij een restauratie in 2001 vond men resten van het eerste scheikundig laboratorium van de stad, dat rond 1695 in het bastion was ingericht. In 1853 richtte Christophorus Buys Ballot er een sterrenwacht van de Universiteit Utrecht op. Een jaar later begon hij er het KNMI, dat tot 1897 op Sonnenborgh bleef. Daarna draaide het onderzoek vooral om de zon, met in 1940 de Utrechtse Atlas van het zonnespectrum. Sinds 2013 is Sonnenborgh in de eerste plaats een museum.

Tips voor je bezoek aan Sonnenborgh

Je Museumkaart is geldig bij Sonnenborgh. Kies voor een dagbezoek een heldere dag, want dan heb je de beste kans om de zon door de telescoop te zien. Wil je de sterren zien, ga dan naar een van de sterrenkijkavonden; kijk op de website wanneer die zijn. Het museum heeft ook activiteiten en proefjes voor kinderen. Wie van wetenschap houdt, kan in Utrecht verder in het Universiteitsmuseum, dat ook uit de Utrechtse universiteit voortkomt. Op de kaart met wetenschapsmusea zie je wat er nog meer in de buurt ligt.

Veelgestelde vragen over Sonnenborgh

Lees ook