Sow to Grow in Enkhuizen

In het voormalige weeshuis aan de Westerstraat in Enkhuizen zit Sow to Grow, een interactief museum over zaden en plantenveredeling. Je volgt hier de weg van een zaadje tot de groente op je bord of de bloem op tafel. Schermen met korte films leggen uit hoe veredelaars nieuwe rassen kweken. In houten lades en vitrines liggen oude zakjes zaad, gereedschap en foto's uit de West-Friese zaadteelt. Achter het gebouw groeit en bloeit de Westertuin. Het museum opende in 2018 en kreeg in 2024 een nieuwe inrichting. Hieronder lees je wat je ziet en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in Sow to Grow

De route door het gebouw begint bij het eindproduct, bij de groenten en bloemen die je kent. Van daaruit volg je het zaad terug: hoe het wordt verzameld, verbeterd, vermeerderd en verkocht. Je hoort over biodiversiteit, biotechnologie, kwekersrecht en het ontsmetten van zaad. Alles is gebouwd op zelf ontdekken, met schermen, proefjes en voorwerpen die je van dichtbij bekijkt. Het museum bezit meer dan 11.000 objecten, van foto's en gereedschappen tot zaden en verpakkingen. Elke maand staat een object van de maand in de schijnwerpers. Ook de Westertuin hoort bij het bezoek; daar zie je wat er uit al die zaadjes groeit.

Een zaadveredelingsmuseum in het oude weeshuis

Het museum begon als Saet & Cruyt in Andijk en verhuisde later naar Enkhuizen. Sinds 2018 zit het in het voormalige weeshuis, midden in de winkelstraat. In de historische Regentessenkamer vergaderden ooit de regentessen; nu kun je er vergaderen en zelfs trouwen. Bij de verbouwing van 2024 kwamen er warmere lampen, schermen en wandkleuren uit de kleurenwaaier van het Rijksmuseum. Vrijwilligers deden het meeste werk zelf. Het museum noemt zich het enige zaadveredelingsmuseum ter wereld en wordt gedragen door de Stichting World Seed Experience. Schoolklassen krijgen er les, en nieuwe medewerkers van zaadbedrijven volgen er cursussen over veredeling.

West-Friesland, een regio vol zaden

Het verhaal van het museum is ook het verhaal van de streek. Begin negentiende eeuw begon Nanne Groot in Andijk met de teelt van zaad. Later trokken de bedrijven naar Enkhuizen, waar de verbindingen beter waren. Uit die familiebedrijven groeiden namen als Sluis & Groot en Royal Sluis. Nu werken in de regio ongeveer veertig bedrijven op dit gebied, actief in tientallen landen. Het veredelen van een nieuw ras duurt zeven tot tien jaar. Dat geduld zie je terug in de vitrines: oude zakjes zaad, etiketten en werktuigen laten zien hoe handwerk langzaam uitgroeide tot wereldhandel.

Tips voor je bezoek aan Sow to Grow

Met een Museumkaart kom je gratis binnen. Het museum ligt in de Westerstraat, de winkelstraat van Enkhuizen, dus je combineert het makkelijk met een wandeling door de binnenstad. Op loopafstand ligt het Flessenscheepjesmuseum in een spuihuisje uit de zestiende eeuw. Voor een hele dag voeg je het Zuiderzeemuseum toe. Kom je met kinderen, dan werkt het zelf ontdekken goed bij de interactieve onderdelen. Wil je vooraf rondkijken, dan staat er een 3D tour op de website. Groepen kunnen een rondleiding aanvragen.

Veelgestelde vragen over Sow to Grow

Lees ook