Rijksmuseum Boerhaave in Leiden

Rijksmuseum Boerhaave zit in het Caeciliagasthuis, een voormalig klooster midden in Leiden. Hier gaf Herman Boerhaave in de achttiende eeuw les aan het bed van de patiënt. Nu vertelt het museum vijf eeuwen wetenschap en geneeskunde. Je begint in een anatomisch theater en loopt daarna langs microscopen, globes, kaarten, uurwerken en de eerste kunstnier. Tussen de topstukken gaat het over ziekte en gezondheid, over techniek en over de grote vragen van het heelal. Hieronder lees je wat je in Rijksmuseum Boerhaave ziet, wat het gebouw allemaal meemaakte en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in Rijksmuseum Boerhaave

Sinds de vernieuwing van 2017 is de vaste presentatie verdeeld in thema's. In de Gouden Eeuw draait het om nieuwe ideeën over hemel en aarde. Daar vind je de microscopen van Antoni van Leeuwenhoek, waarmee de microbiologie begon, en het eerste slingeruurwerk van Christiaan Huygens. Ziekte & Gezondheid gaat over vernieuwing in de zorg en de ethische vragen die daarbij horen, met onder meer de eerste kunstnier van Willem Kolff. Machtige verzamelingen laat zien wat onderzoekers in de achttiende eeuw uit verre streken bijeenbrachten, met natuurkunde die je zelf uitprobeert. In Water, Stroom & Data stap je in de wereld van de ingenieur. Grote Vragen gaat over Einstein, het brein, het heelal en DNA.

Een klooster vol geschiedenis

Het gebouw begon in 1414 als het Sint Caeciliaklooster, waar Augustijner zusters zieken en ouderen verzorgden. Toen Leiden protestants werd, kwam het in handen van de stad. In 1600 opende hier een bijgasthuis met twee grote ziekenzalen van elk twintig bedden, voor besmettelijke zieken, ouderen en psychiatrische patiënten. Vanaf 1636 kregen studenten geneeskunde hier praktijkles, en in de achttiende eeuw onderwees Herman Boerhaave zijn studenten aan het ziekbed. Na 1852 werd het complex een werkhuis. Na de Tweede Wereldoorlog kocht het Rijk het gebouw en liet het restaureren. Sinds 1991 is het museum hier gevestigd; daarvoor zat het aan de Steenstraat.

Het anatomisch theater en andere topstukken

De eerste zaal is meteen een belevenis. Het anatomisch theater is een reconstructie uit 1988 van het Theatrum Anatomicum van de Leidse universiteit uit 1596, waar ontledingen werden gedaan voor studenten en publiek. Verderop vind je de Leidse Sphaera uit 1670, sierkaarten van Willem Jansz Blaeu en de lenzen van Christiaan Huygens. Bij de Nederlandse Nobelprijswinnaars kom je de vulpen tegen die Albert Einstein aan Paul Ehrenfest gaf, de papieren molecuulmodellen van Van 't Hoff en de kinderklompjes van Ben Feringa. Ook recente wetenschap krijgt een plek, met een qubit van QuTech en een spiegel van ASML. De hele collectie telt ongeveer 87.600 objecten, vooral uit geneeskunde, natuurkunde en sterrenkunde.

Tips voor je bezoek aan Rijksmuseum Boerhaave

Je Museumkaart is hier geldig. Koop je een los ticket, doe dat dan online, want daar krijg je korting. Het museum ligt vlak bij station Leiden Centraal, dus je komt er makkelijk met de trein. Met kinderen is het een goede keuze: in de zalen met natuurkunde om zelf te doen kunnen ze aan de slag in plaats van alleen te kijken. Wil je meer wetenschap op een dag, combineer je bezoek dan met Naturalis, ook dicht bij het station, of zoek op de kaart met wetenschapsmusea wat er nog meer in de buurt is.

Veelgestelde vragen over Rijksmuseum Boerhaave

Lees ook