Rijksmuseum van Oudheden in Leiden

In het Rijksmuseum van Oudheden sta je na een paar stappen voor een tempel van tweeduizend jaar oud. De Tempel van Taffeh kwam steen voor steen uit Egypte naar Leiden en staat nu in de centrale hal van het museum aan het Rapenburg. Daarachter wachten mummiekisten, Romeinse godenbeelden en Etruskische sieraden. Je ziet er ook vondsten uit Nederlandse bodem, van de prehistorie tot de middeleeuwen. Het museum is het nationale centrum voor archeologie en werkt nauw samen met de Universiteit Leiden. Hieronder lees je wat je niet mag missen, hoe de collectie ontstond en hoe je je bezoek plant.

Wat je ziet in het Rijksmuseum van Oudheden

De collectie bestrijkt vier werelden. Het oude Egypte is de bekendste afdeling, met mummiekisten en een verzameling die tot de tien belangrijkste ter wereld wordt gerekend. Daarnaast is er het oude Nabije Oosten, en de klassieke wereld van Griekenland, Etrurië en Rome. In de Romeinse zaal hebben godenbeelden en Etruskische juwelen een prominente plek. De vierde afdeling gaat over Nederland zelf, van de prehistorie via de Romeinse tijd tot de middeleeuwen. Daar ligt een van de topstukken: de Peelhelm, een vergulde zilveren ruiterhelm uit de Romeinse tijd die in 1910 in de Brabantse Peel werd gevonden. Ook een gouden munt van keizer Trajanus uit Woerden en de goudschat van Wieuwerd horen bij de collectie.

De Tempel van Taffeh

Het opvallendste object staat in de centrale hal. De Tempel van Taffeh werd gebouwd tussen 25 voor Christus en 14 na Christus, in de tijd van keizer Augustus, en stond oorspronkelijk in Nubië. Toen het stuwmeer van de Aswandam het gebied dreigde te overspoelen, hielp Nederland mee aan de internationale campagne om de monumenten van Nubië te redden. Als dank schonk Egypte de tempel aan Nederland. In 1979 kwam hij naar Leiden, waar hij werd herbouwd in een nieuwe vleugel van het museum. Die ruimte is zo ontworpen dat daglicht op de stenen valt en het Nederlandse weer er geen vat op heeft.

Van universiteitscollectie tot nationaal museum

Het museum groeide uit een verzameling van de universiteit. In 1743 liet Gerard van Papenbroek zo'n 150 oudheden na aan de Universiteit Leiden. Later werd Caspar Reuvens conservator; hij geldt als de eerste hoogleraar archeologie ter wereld. Daarna volgden grote aanwinsten, zoals de Egyptische collectie van d'Anastasy en Tunesische beelden die Jean Emile Humbert verwierf. De verzameling verhuisde een paar keer, tot de universiteit een achttiende-eeuws herenhuis aan het Rapenburg kocht. In augustus 1838 ging het museum open voor publiek. De band met de wetenschap is gebleven: het museum werkt nog altijd nauw samen met de Leidse faculteit Archeologie.

Tips voor je bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden

Met een Museumkaart kom je hier binnen. Het museum ligt aan het Rapenburg, de bekende gracht door de binnenstad, ongeveer tien minuten lopen van station Leiden Centraal. Begin bij de tempel in de hal en kies daarna je eigen route. Wie van Egypte houdt, kan hier lang blijven hangen; wie meer heeft met de eigen bodem, gaat naar de afdeling over Nederland. Met kinderen werkt het Egyptische deel vaak goed, met mummies, farao's en hiërogliefen. Op loopafstand ligt De Lakenhal, en op de kaart met geschiedenismusea zie je wat er verder in de buurt is.

Veelgestelde vragen over het Rijksmuseum van Oudheden

Lees ook