Het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten zit in een oud woonhuis aan de Markt, vlak bij de Duitse grens. Tijdens de bezetting woonde hier de familie Kempink met twee jonge kinderen. Op zolder zaten acht onderduikers verborgen, terwijl de Duitse Ortskommandant in de voorkamer zijn kantoor had. Je kunt de krappe schuilplek zelf zien. In de gewelfde kelder schuilde de buurt tijdens bombardementen. Het museum vertelt over onderduiken en verzet in de grensstreek aan de hand van persoonlijke verhalen. Klein van opzet, groot in wat het met je doet.
- Adres
- Markt 12, Aalten
- Soort museum
- Geschiedenis
- Museumkaart
- Geldig
- Geopend
- 2004, eerst onder de naam Markt 12
- Gebouw
- Rijksmonument, ingericht zoals in de Tweede Wereldoorlog
Wat je ziet in het Nationaal Onderduikmuseum
Het hart van het museum is het huis aan de Markt 12 zelf. Het is teruggebracht naar hoe het er in de oorlog uitzag, met de originele schuilplaatsen. Je loopt van de voorkamer, waar de Ortskommandant werkte, naar de zolder waar de onderduikers zich stil moesten houden. In de collectie zie je een illegale drukpers, wapens, uniformen, persoonlijke documenten, propaganda en foto's. Opgenomen getuigenissen laten mensen zelf aan het woord. Een vaste presentatie geeft de namen van slachtoffers uit de omgeving een gezicht. Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen over oorlog, verzet en vrijheid.
Aalten, een dorp vol onderduikers
Voor de oorlog liepen de banden tussen families aan weerszijden van de grens vanzelf door. De bezetting maakte van die grens een scherpe scheidslijn. Aalten kreeg in verhouding een groot aantal onderduikers, volgens het museum het hoogste aandeel van Nederland. Daarnaast vingen inwoners zo'n vijfhonderd evacués uit Scheveningen op, die hun huizen moesten verlaten voor de bouw van de Atlantikwall. Het museum vertelt ook hun verhaal. Het Nationaal Onderduikmuseum kijkt bovendien over de grens: het werkt samen met Duitse herinneringscentra en hoort bij de Liberation Route Europe, die plekken uit de bevrijding met elkaar verbindt.
Het verhaal van de familie Kempink
Wat dit museum bijzonder maakt, is dat alles in één huis samenkomt. Boven verstopten zich mensen die gezocht werden, beneden zat de bezetter aan zijn bureau. Daartussen woonde een gezin met twee kleine kinderen. Dat besef komt binnen zodra je de trap naar de zolder op loopt. Op het plein voor het museum staat een zogeheten Listening Stone van de Liberation Route. Daar hoor je het verhaal van Jenny Kempink en haar familie. Zo begint je bezoek al voordat je naar binnen gaat, met een stem uit het huis zelf.
Tips voor je bezoek aan het Nationaal Onderduikmuseum
Je Museumkaart is geldig in het museum. Begin bij de Listening Stone op het plein, zodat je de familie al kent als je binnenstapt. De zolder is krap, dus neem de tijd en laat de ruimte even op je inwerken. Voor kinderen is het verhaal van een gezin met jonge kinderen een goed begin om over de oorlog te praten. Wie de Scheveningse kant van het verhaal wil zien, vindt die in het Atlantikwall Museum. Ben je in de Achterhoek, combineer je bezoek dan met Villa Mondriaan in het nabijgelegen Winterswijk.
Veelgestelde vragen over het Nationaal Onderduikmuseum
Kun je met de Museumkaart naar het Nationaal Onderduikmuseum?
Wat is er te zien in het Nationaal Onderduikmuseum?
Hoeveel onderduikers zaten er in het huis?
Waarom staat het museum in Aalten?
Sinds wanneer bestaat het museum?
Plan je bezoek
Tickets voor musea en attracties in Gelderland vind je bij onze ticketpartner Tiqets.
Musea in Gelderland