Skip to main content

Kunst en wetenschap

Teylers Museum in Haarlem

Fossielen, oude instrumenten en tekeningen van Michelangelo onder één dak. Aan het Spaarne in Haarlem staat het museum waarvan de Ovale Zaal al sinds 1784 bezoekers ontvangt.

Spaarne 16, Haarlem

In Teylers Museum in Haarlem loop je een andere eeuw binnen. Je stapt vanaf het Spaarne naar binnen en komt terecht tussen vitrines vol fossielen, mineralen en glimmende instrumenten. Het hart van het museum is de Ovale Zaal, die in 1784 openging. Kunst en wetenschap stonden hier vanaf het begin naast elkaar. Daarom vind je tekeningen van Michelangelo en Rembrandt op een paar passen van een reusachtige elektriseermachine. Het museum noemt zichzelf het oudste van Nederland. Hieronder lees je wat je in Teylers Museum ziet, wie Pieter Teyler was en hoe je je bezoek plant.

Adres
Spaarne 16, Haarlem (binnenstad, aan het Spaarne)
Soort museum
Kunst en wetenschap
Museumkaart
Geldig
Opgericht
1778, Ovale Zaal geopend in 1784
Collectie
Fossielen, mineralen, instrumenten, kunst, munten en penningen

Wat je ziet in Teylers Museum

De Ovale Zaal is het historische middelpunt van Teylers Museum, een neoklassieke ruimte die in 1784 openging. Martinus van Marum was de eerste directeur. Hij liet de grote elektriseermachine bouwen die je hier nog steeds ziet. John Cuthbertson maakte hem in 1784 in Amsterdam, en Van Marum gebruikte hem voor openbare proeven met elektriciteit. In de zalen eromheen liggen fossielen en mineralen. Daaronder zijn enkele van de vroegst gevonden exemplaren van de oervogel Archaeopteryx. Verder zie je wetenschappelijke instrumenten, munten en penningen. De hele collectie telt zo'n 214.000 objecten, verdeeld over kunst, natuur en wetenschap.

Michelangelo, Rembrandt en de Haagse School

Teylers Museum is ook een kunstmuseum. Het bezit tekeningen van Michelangelo en Rafaël, Italiaanse meesters die je in Nederland niet vaak tegenkomt. Daarnaast zijn er tekeningen van Guercino en Claude Lorrain en grafisch werk van Rembrandt. In de schilderijenzalen hangt Nederlandse kunst uit de negentiende en vroege twintigste eeuw, met de Romantiek, de Haagse School en de Amsterdamse School. Wie van landschappen en stille interieurs houdt, komt hier goed aan zijn trekken. Het is een andere ervaring dan in een groot kunstmuseum, omdat je hier kunst ziet in een gebouw dat zelf ook museumstuk is.

Het verhaal van Pieter Teyler

Pieter Teyler van der Hulst (1702 tot 1778) was een rijke lakenkoopman en bankier. Met zijn nalatenschap werd in 1778 een stichting opgericht voor kunst en wetenschap, en daaruit groeide Teylers Museum. Je kunt ook Pieter Teylers Huis bezoeken, het voormalige woonhuis van de stichter. In 1885 kreeg het museum een nieuwe ingang aan het Spaarne, ontworpen door Christian Ulrich. Tegelijk werd de bibliotheek uitgebreid en kwam er een gehoorzaal bij. In 1996 volgde een nieuwe vleugel van architect Hubert-Jan Henket. Het archief is bewaard gebleven, met rekeningen vanaf 1778 en bezoekersboeken vanaf 1789.

Tips voor je bezoek aan Teylers Museum

Boek je ticket vooraf via de website van Teylers Museum. Met een Museumkaart heb je gratis toegang. Begin in de Ovale Zaal en loop daarna door naar de fossielen en de schilderijen, zodat je de geschiedenis van het museum in de goede volgorde ziet. Kijk ook welke tentoonstelling er loopt, want die wisselen. Teylers Museum ligt in de binnenstad van Haarlem, dus je combineert je bezoek makkelijk met een wandeling langs het Spaarne. Hou je van fossielen en natuur? Op de kaart met wetenschapsmusea vind je meer musea in dezelfde sfeer.

Veelgestelde vragen over Teylers Museum

Is Teylers Museum het oudste museum van Nederland?
Teylers Museum noemt zichzelf het oudste museum van Nederland. De stichting ontstond in 1778 en de Ovale Zaal opende in 1784.
Kun je met de Museumkaart naar Teylers Museum?
Ja, de Museumkaart is geldig in Teylers Museum.
Wat is er te zien in Teylers Museum?
Fossielen, mineralen, wetenschappelijke instrumenten, munten, tekeningen en schilderijen. Bekende stukken zijn de Ovale Zaal, de elektriseermachine van Van Marum en tekeningen van Michelangelo.
Heeft Teylers Museum tekeningen van Michelangelo?
Ja. Teylers Museum bezit tekeningen van Michelangelo, naast werk van Rafaël, Guercino en Claude Lorrain en grafiek van Rembrandt.
Wie was Pieter Teyler?
Pieter Teyler van der Hulst was een rijke lakenkoopman en bankier. Met zijn nalatenschap werd in 1778 de stichting voor kunst en wetenschap opgericht waaruit het museum ontstond.

Plan je bezoek

Openingstijden, tickets en tentoonstellingen vind je op de website van Teylers Museum.

Naar de website van Teylers Museum

Lees ook